Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης

Αυτά που κράτησα

Αθήνα, 20 Μαΐου – 4 Οκτωβρίου 2026

Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή παρουσιάζει στο Μουσείο του στην Αθήνα ένα αφιέρωμα στον διακεκριμένο καλλιτέχνη Γιάννη Ψυχοπαίδη, με τίτλο «Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης. Αυτά που κράτησα», από τις 20 Μαΐου έως τις 4 Οκτωβρίου 2026.

Η έκθεση χαρτογραφεί την καλλιτεχνική πορεία του Γιάννη Ψυχοπαίδη από το 1962 έως σήμερα, μέσα από 70 έργα. Ιδιαίτερη σημασία συνιστά το γεγονός ότι πρόκειται για έργα τα οποία ο ίδιος ο καλλιτέχνης επέλεξε να κρατήσει για την ιδιωτική του συλλογή και προσφέρουν μια σπάνια, εσωτερική ματιά στο έργο και τις επιλογές του.

Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης έκανε την εμφάνισή του στο εικαστικό προσκήνιο μέσα στο κλίμα φιλελευθερισμού της δεκαετίας του 1960, ως εξέχον μέλος της Ομάδας Τέχνης Α, της ομάδας των Νέων Ελλήνων Ρεαλιστών, καθώς και του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών.

Ήδη από το ξεκίνημα της πορείας του, τα έργα του αποτελούν απτά δείγματα μιας νεοπαραστατικής στροφής που γινόταν αισθητή σε παγκόσμια κλίμακα και αναπόφευκτα είχε φτάσει και στην Ελλάδα.

Η γονιμότητα και η παραγωγικότητά του στον νεοπαγή νεορεαλιστικό χώρο οφείλεται, εν μέρει ίσως, στη σύζευξη δυο κόσμων: της ελληνοπρεπούς και της δυτικότροπης εικαστικής παιδείας. Ένα σταυροδρόμι δυο κόσμων που, χωρίς να συγχέονται, του επέτρεψαν γόνιμες διαδραστικές καλλιτεχνικές ανταλλαγές, ενισχύοντάς τον να σταθεί ενάντια σε φαινόμενα του βίαιου εκβιομηχανισμού και της χωρίς μέτρο κατανάλωσης.

Η έκθεση παρουσιάζεται σε 20 κεφάλαια, τα οποία έχουν διαμορφωθεί σύμφωνα με τις αφηγήσεις και τις επεξηγήσεις του ίδιου του καλλιτέχνη. Ενδεικτικά, ξεκινώντας με μια σειρά έργων του 1962 τα οποία αποτελούν και την αφετηρία της ουσιαστικής πορείας του Γιάννη Ψυχοπαίδη, ακολουθούν έργα του 1967 που αποτυπώνουν το κλίμα της έντονης πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής της εποχής.

Το «Μάθημα Ανατομίας» ξετυλίγει την έντονη σχέση του καλλιτέχνη με την ανατομία που ξεκινά από τα φοιτητικά του χρόνια. Η σχέση αυτή αντανακλάται επίσης στην ενότητα της έκθεσης όπου τα πρόσωπα μοιάζουν να κουβαλούν τραύματα που δεν είναι απαραίτητα ορατά – ακόμα και τα γυμνά μοντέλα, που εκ πρώτης όψεως παραπέμπουν σε μια ερωτική παρουσία, αποδίδονται ως σώματα εύθραυστα και σχεδόν τραυματισμένα.

Η σειρά «Το γράμμα που δεν έφτασε», στην οποία αναμειγνύονται διαφορετικά στοιχεία καθημερινότητας και προσωπικών αναφορών, έχει δημιουργηθεί με τη χρήση ετερόκλητων υλικών.

Η «Νύχτα στις Βρυξέλλες», μια σειρά έργων που δημιούργησε ο καλλιτέχνης μετά την εγκατάστασή του στις Βρυξέλλες το 1986, εστιάζει στην αλληλεπίδραση ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο, το προσωπικό δωμάτιο και την εικόνα της πόλης έξω από τα παράθυρα, ενώ ο κύκλος έργων του 1999 «Αναφορά στον Goya» είναι μια καταγγελία κατά του πολέμου, που συνδέει τις τραυματικές εικόνες του παρελθόντος με τα σύγχρονα γεγονότα.

Ο «Χρησμός», από τα πλέον εμβληματικά έργα του δημιουργού, ξεχωρίζει για τη σύνθετη και πολυεπίπεδη μορφή του με μια εξαιρετικά ευρεία θεματική η οποία καλύπτει τον σύγχρονο και τον αρχαίο πολιτισμό, ενώ οι αναφορές στην κλασική αρχαιότητα είναι εμφανείς και στη σειρά έργων που αντλούν την έμπνευσή τους από τις μεγάλες πυρκαγιές του 2007 στην Αρχαία Ολυμπία και εξερευνούν τη σχέση ανάμεσα στο ζωντανό παρόν και σε έναν κλασικό κόσμο που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς.

Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο Κυριάκος Κουτσομάλλης, Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος B&E Γουλανδρή.

Η έκθεση συνοδεύεται από εκτενή κατάλογο σε ελληνικά και αγγλικά καθώς και μια ενότητα podcasts τριών επεισοδίων, που εντάσσονται στη σειρά «B&E Goulandris Podcasts: μια ηχητική κατάδυση στον μαγευτικό κόσμο της Τέχνης» και είναι διαθέσιμα σε όλες τις πλατφόρμες.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιούνται ξεναγήσεις για το κοινό κάθε Παρασκευή 18.00-18.45 καθώς και Σάββατο και Κυριακή 16.00-16.45.

Παράλληλα, η ειδικά σχεδιασμένη δράση του Ιδρύματος για άτομα άνω των 60+ και άτομα με Ήπια Γνωστική Διαταραχή «Παιχνίδι για Μεγάλους» θα πραγματοποιηθεί τον Μάιο, Ιούνιο και Σεπτέμβριο στον χώρο της έκθεσης, όπως και το ειδικά διαμορφωμένο πρόγραμμα ενσυνειδητότητας «Mindfulness στο Μουσείο». Εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά διαφορετικών ηλικιών έχουν προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο.

Πληροφορίες:

Επιμέλεια:
Κυριάκος Κουτσομάλλης, Γενικός Διευθυντής Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή

Σκηνογραφία:Παρασκευή Γερολυμάτου, Ανδρέας Γεωργιάδης

Διάρκεια έκθεσης:
20 Μαΐου – 4 Οκτωβρίου 2026

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Πέμπτη, Σάββατο & Κυριακή 10.00-18.00
Παρασκευή 10.00-20.00
Τρίτη κλειστά

Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή
Ερατοσθένους 13, Αθήνα 11635
Τ: 210 725 2895
visit@goulandris.gr | goulandris.gr

Jannis Psychopedis: Landscapes of Memory

The Ones I Kept

Athens, May 20 – October 4, 2026

The Basil & Elise Goulandris Foundation presents at its Museum in Athens a tribute to the distinguished artist Jannis Psychopedis, titled “Jannis Psychopedis: Landscapes of Memory. The Ones I Kept”, from May 20 until October 4, 2026.

The exhibition maps the artistic journey of Jannis Psychopedis from 1962 to the present day through 70 works. Of particular significance is the fact that these are works the artist himself chose to keep in his private collection, offering a rare and intimate insight into his work and artistic choices.

Jannis Psychopedis emerged on the visual arts scene within the climate of liberalism of the 1960s, as a prominent member of the Art Group ‘A’, the New Greek Realists group, as well as the Centre for Visual Arts. From the very beginning of his career, his works constitute tangible examples of a turn towards neo-figuration that was being felt on a global scale and had inevitably reached Greece as well.

His richness and productivity within the newly-formed field of neo-realism may be partly attributed to the convergence of two worlds: a distinctly Greek-oriented and a Western-oriented artistic education. This crossroads of two worlds, which did not merge but coexisted, allowed for fertile interactive artistic exchanges, strengthening him to stand against the effects of aggressive industrialisation and excessive consumerism.

The exhibition is presented in 20 chapters, shaped according to the narratives and explanations of the artist himself. Indicatively, it begins with a series of works from 1962 which mark the true starting point of Psychopedis’ artistic path, followed by works from 1967 that capture the atmosphere of political and social unrest of the period.

The “Anatomy Lesson” unfolds the artist’s intense relationship with anatomy, which dates back to his student years. This relationship is also reflected in another section of the exhibition, where the figures seem to carry wounds that are not necessarily visible – even the nude models, which at first glance suggest an erotic presence, are rendered as fragile and almost injured bodies.

The series “The Letter that Never Arrived”, where elements of everyday life and personal references intermingle, was created using heterogeneous materials. “Night in Brussels”, a series produced after the artist settled in Brussels in 1986, focuses on the interaction between interior and exterior space, the private room and the image of the city beyond the windows. Meanwhile, the 1999 cycle “Report to Goya” is an anti-war statement that connects traumatic images of the past with contemporary events.

The “Oracle”, one of the artist’s most emblematic works, stands out for its complex and multilayered form, encompassing themes from both contemporary and ancient civilisation. References to classical antiquity are also evident in the series inspired by the major fires of 2007 in Ancient Olympia, which explore the relationship between the living present and a classical world functioning as a point of reference.

The exhibition is curated by Kyriakos Koutsomallis, General Director of the B&E Goulandris Foundation.

The exhibition is accompanied by an extensive catalogue in Greek and English as well as a three-episode podcast series, part of “B&E Goulandris Podcasts: an audio dive into the enchanting world of Art”, available on all platforms.

Throughout the exhibition, Greek-language guided tours will take place every Friday 18.00-18.45 as well as Saturdays and Sundays 16.00-16.45. In addition, the Foundation’s specially designed programme for people aged 60+ and for persons with Mild Cognitive Impairment titled “Games for Adults” will be held in the exhibition space during May, June and September, alongside the specially tailored mindfulness programme “Mindfulness at the Museum”. Educational workshops for children of different age groups are scheduled for September.

Information:

Curator:
Kyriakos Koutsomallis, General Director of the B&E Goulandris Foundation

Exhibition design:Paraskevi Gerolymatou, Andreas Georgiadis

Exhibition dates:
May 20 – October 4, 2026

Opening times: Monday, Wednesday, Thursday, Saturday & Sunday 10.00-18.00
Friday 10.00-20.00
Closed on Tuesday

Basil & Elise Goulandris Foundation
13 Eratosthenous, Athens 11635
Τ: + 30 210 725 2895
visit@goulandris.gr | goulandris.gr